11 Ağustos 2022

Evrensel Tüketici Hakları Bildirgesi;  “Tüketicinin Korunmasına İlişkin Temel Esaslar başlığı altında, kabul edildi. 15 Mart Ülkemizde Dünya Tüketiciler Günü adıyla kutlanmakta olup, ayrıca 15-21 Mart tarihlerini içine alan haftada da Tüketici Haftası kutlanmaktadır. 

Bu önemli gün ve haftada sadece tüketicinin nasıl korunacağı ya da tüketici hakları gündeme gelmemekte, topluma bişilnçli tüketici olmak hakkında bilgilendirilerek gelecek nesillere sürdürülebilir bir dünya bırakmak amaçlanmaktadır.

Eskiden girdiğimiz her alışveriş yerinde “SATILAN MAL GERİ ALINMAZ” levhaları duvarda ilk gözümüze çarpan yerlerde asılıydı. Çok şükür bunlardan eser kalmadı. Ülkemde her ne kadar tüketici bilinci artsa da tam anlamıyla oturdu denemez. Daha yakın bir zamanda; bir yakınım kasaptan aldığı kıymanın koktuğunu anlayıp çöpe attığını söyledi. Hal bu ki bunu çöp yerine kasaba götürmeliydi.

Satış uzmanları; ürünlerini satabilmek için akla hayale gelmeyen satış teknikleri ve fırıldaklar geliştirmektedirler. Bize düşen bu oyunlara gelmememizdir.

Tüketmek zorunlu olduğu kadar bilinçli tüketmek de bir O kadar önemli ve zorunludur.

Bakın bizleri tüketim toplumu haline getirmek için neler yapıyorlar:

*ÜÇ AL İKİ ÖDE: Üç ayakkabı veya üç pantolonu birden almaya mecbur değilsiniz,

 *BUGÜN AL ALTI AY SONRA ÖDE: Altı ay sonra bu borcu başkası mı ödeyecek? Yine siz ödeyeceksiniz,

 *MEVSİM SONU UCUZLUK: Âlemin seçip beğenmediği ürünleri almak zorunda değilsiniz,

 *ETİKETİN YARISI: Önce bindiriyorlar, sonra indiriyorlar. Diğer bir deyişle iki ileri, bir geri,

*KAPATIYORUZ: Bir yerde kapanıyor, üç yerde açılıyor. Ayrıca amacını aşan kapatma süreci aylar bazen yılları alıyor, 

 *TELEVİZYON REKLAMLARINDA: Kadınlar ve çocuklar reklamlarda acımasızca kullanılıyor,

*DİŞ MACUNU REKLAMLARINDA: Fırçanın üzerine nohut tanesi kadar macun sıkmak varken fırçaya boylu boyunca macun sıkılarak tüketime yönlendiriliyor,

*TIRAŞ KÖPÜĞÜ REKLAMLARINDA: en az on tıraşlık köpüğün yüze kullanıldığını görüyoruz,

 *CEP TELEFON OPERATÖRLERİ: Verdikleri Promosyonlarla bizleri daha çok konuşmaya yönlendirip; hem zamanınızı hem paranızı hem de sağlığınızı çalıyorlar,

*ARADIĞINIZ KİŞİYE ŞU AN ULAŞILAMIYOR LÜTFEN DAHA SONRA TEKRAR ARAYINIZ: Sana ne benim tekrar aramamdan. Bu ifade ile bizleri aramaya şartlandırıyorlar,

*BİR ALANA BİR BEDAVA: Neden bir alana fiyatın yarısı uygulanmıyor. Burada amaç satın almayı özendirip insanları tüketime zorlamaktır,

*SÜPERMARKETLER: Son kullanım tarihleri yaklaşan ürünlerini almanız için reyonun ön tarafına kolayca erişebileceğimiz yerlere koyuyorlar. Sizler; alacağınız ürünleri reyonun arka ve alt kısımlarından alırsanız daha uzun tarihli ürünlere ulaştığınızı göreceksiniz,

*ALIŞVERİŞ ARABALARININ BÜYÜKLÜĞÜ: Sizlerin çok fazla ürünü almanıza yöneliktir. Bu da satışta psikolojik bir dürtüdür,

*KAMPANYALI ÜRÜNLER: Son kullanım tarihi tükenmekte olan ürünleri kampanya kapsamına dâhil edip elden bir an evvel çıkarmak amaçlıdır. Kampanyalara karşı duyarlı olunmalıdır. Tüketeceğiniz kadarı alınmalıdır.

*HEMEN AL: Bu tür sloganlarla almaya teşvik ve tahrik ediyorlar, 

*MARKA TAKLİTİ: Birbirine yakın isimler türeterek marka takliti yapıyorlar.

Toplum olarak önümüze sunulan bu yemekleri yemez isek yemekleri bayatlar ve bir daha önümüze koyamazlar. 

Lütfen: “Tükenmeden Tüketelim.”

Yazar Hakkında:

İbrahim BAYKAN

Yazarın diğer makalelerinden: